بختیاری(4)
ساعت ٩:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/٢۱  کلمات کلیدی: ایرانگردی ، سفر به چهار محال و بختیاری

١٣/٣/٨٩-شهرکرد-قلاع چالشتر

IMG_6017

صبح زود راه افتادیم از سمت کوهرنگ به سمت شهرکرد.در ۵ کیلومتری شهرکرد و در شهر چالشتر قلعه ای هست که در وسط شهر و لابلای کوچه خاکیهای قدیمی یک هو چشم آدمو میگیره.بهتره به جای قلعه بگیم قلاع چالشتر چون این مجموعه تاریخی شامل چند خانه تاریخی و چند موزه است که روی خرابه های قلعه ٣٠٠ ساله چالشتر ساخته  شده اند.

سر در ورودی قلاع چالشتر بسیار باشکوه است.بالای در تندیس دو شیر قرار دارد که نمادی از شکوه و قدرت هستند.کنار در هم مجسمه سنگی دو سرباز قدیمی ایستاده اند به نشانه پاسداری از قلعه.

IMG_6014

وارد حیاط قلعه میشویم که میبینیم سیاه چادرهای ایلیاتی های بختیاری در آنجا برپاست.بچه ها زیر چادرها عکس میگیرند.از ما خانمها بلیط ورودی نمیگیرند چون روز-روز مادر است!

 این قلعه در دوره صفویه مرکز حکمرانی چهارمحالی‌ها بوده است که ‌به ‌وسیله کلانتران روستاهای و مناطق تحت سیطره خود را کنترل می‌کردند و پس از انتصاب "حسین قلی‌خان " به عنوان ایلخان بختیاری ، در اواسط حکومت ناصرالدین شاه، حکمرانان این منطقه از حاکمیت بر چالشتر خلع و تنها به زمین داران بزرگ تبدیل شدند.

bakhtiyari 006

مجموعه چالشتر تلفیقی از معماری قاجار با معماری اروپایی است که با ستونهای سنگی بلند -حوض وسط حیاط-اندرونی-بیرونی-حمام-مطبخ-اصطبل و خان نشین عمارتهای باشکوهی را در دل این قلعه بوجود آورده است.

حول و حوش سال ١٣٢٣ بود که عمارت خان نشین ستوده روی خرابه های قلعه ساخته شد.پسر بزرک ستوده که یکی از خانهای بزرگ بختیاری بود در این قسمت قلعه ساکن شد.ته حیاط هم پسر کوچکتر سکونت گزید که تا ٩٠ سالگی عمرکرد و همین پارسال مرد.تا همین چند سال پیش هم هنوز در این عمارت نوادگان او ساکن بودند.به خاطر همین اون بخش مجموعه سالمتر از بقیه جاها باقی مانده است.

ali_pics 358

صاحب اصلی قلعه "خدا رحم خان" یکی از خانهای بختیاری بود.محمود خان پسر بزرگ او مالک عمارت بیرونی(همین) عمارت بود که امروزه به موزه تبدیل شده است.در این موه میتوان ابزار و آلات کشاورزی و وسایل زندگی ایل بختیاری را از نزدیک دید و تا حدودی با نوع زندگی آنها آشنا شد.خانه ستوده که مربوط به پسر کوچکتر است در انتهای حیاط درونی واقع شده که متاسفانه در دست تعمیر بود و اجازه بازدید داده نمیشد. 

bakhtiyari 005

 بخشهایی از مجموعه چالشتر به موزه مردم شناسی تبدیل شده است.در این موزه ماکتهایی از طرز زندگی ایلات عشایر با لباسها و زیود آلات محلی آنها نمایش داده شده است.اصولا رنگ در زندگی عشایر نقش به سزایی دارد.به هر سویی از زندگی آنها خصوصا لباسهایشان که نگاه کنید تلفیق شادی از ده ها رنگ سرزنده را خواهید دید.این رنگها انگار به نوعی زندگی زنده آنها را نشان میدهند.دامنهای چین داری که در لابلای هر چین آنها قدرت عجیب یک زن ایلیاتی نهفته است.و کلاه های نمدینی که بر سر پر ابهت یک شیرمرد ایلیاتی مینشینند.

bakhtiyari 010

بخشی دیگر از مجموعه چالشتر حمام قدیمی آن است که بازسازی شده و به سبک همان دوران با آجرهای فیروزه ای ایرانی فضایی از یک حمام خزینه ایرانی را تداعی میکند.نمیدانم چرا هروقت این حمامهای قدیمی ایرانی را میبینم یاد بخشی از کتاب سووشون دانشور میفتم و قصه گوشت کوبیده های لای نان سنگک و دخترکان سپیدرو و گلگون گونه و دلالهای فضول محبت!!!!

پbakhtiyari 016

 پارامترهای حمام های قدیمی در گوشه و کنار این موزه جمع آوری شده اند.از قالیهای بختیاری سردابه هایش تا کوزه های گلی آب خنک و بقچه های بسته لباسها و سرشور و کتیرا و کیسه و سفیداب و حنا وقلیان بعد از مشت و مال و آیینه های کهنه و رنگ و رورفته و استکانهای چای کمر باریک و لنگهای قرمز بسته شده به کمر مردان و گیوه های جفت شده تمیز کنار در حمام...

IMG_6045

این هم تصویر ٣ روح در آیینه قدیمی مادربرگها!!!