خانه عمو جان- خانه مشروطیت
ساعت ٥:٥٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۳/۸  کلمات کلیدی: ایرانگردی ، سفر به آذربایجان شرقی و غربی

 خانه و موزه مشروطه واقع در محله قدیمی راسته کوچه در شهر تبریز  در جنب مجموعه بازار بزرگ تبریز و در کنار خیابان جدید الاحداث استاد مطهری واقع شده است . بانی این خانه مرحوم حاج مهدی کوزه کنانی از بازرگانان خوشنام تبریزی بود که به پاس خدمات و مجاهداتش در انقلاب مشروطیت به لقب (ابوالمله یعنی پدر ملت) از او یاد شده است. مرحوم کوزه کنانی حامی بزرگ نهضت ازادیخواهی مردم آذربایجان در آن روزهای سخت و سرنوشت ساز بود که حتی خانه شخصی خود را نیز به عنوان پایگاهی مطمئن در اختیار مجاهدین مشروطه قرار داد .و در زمان مشروطیت و پس از آن این محل تجمع سران و بازماندگان صدر مشروطیت از جمله ستارخان ، باقرخان، ثقه الاسلام، حاج میرزا آقا فرشی ، حاج میرزا حسین واعظ و اکثر مشروطه خواهان بوده است.

خانه مزبور در سال 1247 هجری شمسی به دست حاج ولی معمار تبریزی که سالیان متمادی در روسیه زندگی می کرده ساخته شده و در سال 1344 توسط مالکان جدید آن مرمت گردیده است.

مساحت خانه بیش از 930 متر مربع است و قسمت اعظم آن را زیر بنای خانه مشتمل بر حوضخانه سرسرا و دو طبقه بنا ، تشکیل می دهد. حیاط مشجر و با صفای خانه کوزه کنانی به مجموعه طراوت و زیبایی بخشیده است. نورگیر سرسرا بر روی چهار ستون بلند با سر ستونهای گچبری استوار شده ،داخل آن با آئینه و شیشه های رنگی به طرز جالب توجهی زینت یافته است.

جالبترین قسمت بنا ،سرسرا و اتاق مشرف به حیاط در طبقه دوم است که در آن در و پنجره های مشبک با شیشه الوان به کار رفته است. این در و پنجره توسط هنرمندان محلی ساخته و تعبیه گردیده است. اتاقهای جانبی ( گوشوار ) دارای سقفی چوبی با تزئینات برجسته ی هشت ضلعی است و درهای چوبی با طرحهای برجسته اسلیمی و گل و برگ زینت داده شده است. مصالح به کار رفته در ساختمان سنگ و آجر و خشت می باشد..

از مهمترین اسناد و اموالی که در موزه مشروطه وجود دارد می توان به تپانچه کمری ستارخان ، قلمدان و عینک و دستخط شهید ثقه الاسلام ، دفترچه هزینه های نهضت مشروطه به قلم حاج مهدی کوزه کنانی ، مهر انجمن های انقلابی آذر بایجان ،فرش و تابلو فرشهای مشروطه ، اقسام مجلدات و روزنامه های دوران انقلاب مشروطه و ..... یاد کرد. در این موزه تندیس هایی از شخصیت ها و مجاهدین صدر مشروطیت همچون ستارخان ، باقرخان ، میرزامهدی کوزه کنانی ، حسین خان باغبان ، علی مسیو ، شهید ثقه الاسلام ، جهانگیر خان صور اسرافیل ، میرزا ابراهیم اقا صبا ، میرزا اسماعیل نوبری و ....... به نمایش گذاشته شده است و تصاویر بسیار تاریخی و قیمتی از دوران انقلاب مشروطه زینت بخش دیوارهای این خانه تاریخی می باشد.دو عدد از این تابلو ها که مربوط به عکس ستارخان و باقرخان است کلا از سنگ ریزه های با رنگ های متنوع و چیده شدن در کنار هم درست شده که بسیار جالب می باشد.

۱۴مرداد ۱2۸۵ هجری شمسی فرمان مشروطیت توسط مظفرالدین شاه به امضا رسید.در آن زمان مشروطه خواهان در شهرهای مختلف ایران در منازل بزرگان طرفدار مشروطه گردهم جمع می شدند. یکی از مراکز تجمعات مشروطه خواهان، همین خانه در تبریز بود.

در جریان مبارزات مشروطه خواهی علاوه بر مردان غیور زنان دلاور ایرانی نیز بودند که پابه پای مردان دلاورانه جنگیدند و در پیروزی مشروطه حق بزرگی دارند.یکی از آنها شیرزن ترکی به نام <زینب پاشا> بود که در سال ۱۲۷۰ به همراه ۴۰ شیرزن دیگر گروهی مبارز را تشکیل داده و به مبارزه مسلحانه با سلطنت پرداختند.در واقع او زبان مبارز زنان ستمدیده ایران بود که در آن دوران حقی جز بردگی مردان نداشتند.تصور اینکه در آن دوران عوامیت زنان یک همچون شیرزنی وجود داشته لرزه بر اندام انسان میندازد.
 

و اما چرا من اینجا را خانه عمو جان نامیده ام؟ سوالزیرا صاحب این خانه یعنی حاج مهدی کوزه کنانی که در بالا درباره آن به تفصیل توضیح دادم درواقع عموی پدر بزرگ محمد امین است و اینجا خانه آبا و اجدادی ماست.چشمک به همین دلیل هم به قول علی همه باهم در کنار مجسمه پرافتخار عمو جان ایستادیم و عکسی خانوادگی با ایشان به یادگار گرفتیم.خنده